Alles over koffiecultuur

De geschiedenis van koffie

Ja, het is nog vroeg in de ochtend, maar we nemen je toch mee op reis naar Ethiopië. Volgens de legende werd de werking van koffiebonen daar voor het eerst ontdekt rond 900 na Christus. Een geitenhoeder merkte dat zijn kudde bijzonder levendig was nadat ze de rode koffiebessen hadden gegeten. Op basis van deze ontdekking maakte hij een soort thee van de bladeren en koffiebessen, de oorspronkelijke vorm van koffie. Pas in het Ottomaanse Rijk, in Istanboel om precies te zijn, werden de koffiebessen geroosterd, gemalen en gekookt met heet water zoals wij dat nu kennen. De eerste koffiehuizen openden hun deuren in Istanbul in de 16e eeuw. Dat wij in Europa nu van koffie genieten, is te danken aan reizigers die gebrande koffiebonen als souvenir mee terugbrachten. Koffie groeide snel in populariteit, en zo opende het eerste Europese koffiehuis, "Café Florian", in Venetië in 1647. Het eerste Duitse koffiehuis opende zijn deuren in Bremen in 1673. Ongebruikelijk genoeg kwam de trend pas veel later in Berlijn op gang: het eerste koffiehuis opende daar bijna 50 jaar later. Aanvankelijk was koffie een luxegoed. Tijdens de industrialisatie verspreidde de drank zich geleidelijk naar de arbeidersklasse. Het werd gegeten als zogenaamde koffiesoep, oftewel brood gekookt in koffie, vooral door fabrieksarbeiders om hun honger te stillen, maar ook met het idee meer uithoudingsvermogen en concentratie te krijgen. Tegen 1850 was koffie zo ingeburgerd dat het een populaire drank werd. Overigens komt het woord koffie van het Arabische "kahwe", wat kracht of sterkte betekent.

Koffiecultuur over de hele wereld

Of het nu gaat om een kopje direct na het wakker worden ’s ochtends, een koffiedate met vrienden, koffie voor onderweg naar de uni of werk, of traditionele koffie met gebak op zondag: koffie is een centraal onderdeel van ons dagelijks leven. Maar hoe de koffiecultuur wordt gevierd, verschilt per cultuur. We laten je graag nog drie bijzondere koffieculturen zien!

Ethiopië: Koffie als gemeenschappelijk ritueel

Ethiopië staat wereldwijd bekend als koffieregio. De beste Arabica-koffie komt vooral uit de regio’s Harar, Sidamo en Yirgacheffe. Het is dan ook geen wonder dat er in Ethiopië een grote koffiecultuur heerst, die bekendstaat als buna. Buna is een belangrijk onderdeel van de cultuur en het sociale leven in Ethiopische huishoudens. Traditioneel wordt buna uitgevoerd door vrouwen. Hoe werkt het proces precies? De groene koffiebonen worden gewassen met water en vervolgens geroosterd in een pan totdat ze de klassieke bruine kleur krijgen en gaan ruiken. De geroosterde bonen worden traditioneel vermalen tot poeder of, tegenwoordig, gemalen en met water aangelengd in de jabena, een Ethiopische koffiepot met een diepe buik en een hoog handvat, en gekookt boven het vuur. Voordat de koffie wordt geserveerd, wacht men tot het poeder naar de bodem zakt, zodat alleen de vloeistof in de kopjes terechtkomt. De koffie wordt ingeschonken vanaf een hoogte van minstens 20 cm. Degenen die worden uitgenodigd bij buna proberen zo dicht mogelijk bij de persoon te zitten die de koffie bereidt en genieten van hun koffie uit een kleine, kop en schotel. De koffie is erg sterk en wordt geserveerd met suiker en eucalyptusbladeren. Buna bestaat traditioneel uit drie rondes. De eerste ronde heet Abol. In de tweede ronde, Huletenya, en de derde ronde, Sostanya, wordt hetzelfde koffiepoeder opnieuw gezet en is de koffie bij elke ronde iets zwakker.

Vietnam: expertise in slow-drip

In het hooggebergte in het noorden van Vietnam wordt ook koffie verbouwd, met name Robusta-bonen, die het land en het buitenland van gearomatiseerde koffie voorzien. Voor Vietnamese koffie heb je een zogenaamde "phin" nodig, een koffiefilter die direct op het glas wordt geplaatst waaruit je drinkt. De filter heeft een deksel en een bodem met fijne gaatjes. Het koffiepoeder wordt erin gelegd en er worden een paar druppels water toegevoegd voordat een hulpstuk, dat ook fijne gaatjes heeft, erop wordt geschroefd en het poeder stevig op de bodem drukt. Heet water wordt dan in de "phin" gegoten en je moet geduldig wachten tot de koffie druppelsgewijs door de filter loopt. Koffie in Vietnam wordt vaak zoet gedronken, namelijk met gecondenseerde melk, zowel warm als als ijskoffie. Eierkoffie (cà phê trứng) is waarschijnlijk de bekendste en meest ongebruikelijke koffievariant buiten Vietnam. Deze ontstond in Hanoi in 1946 tijdens het verzet tegen de Franse bezetting, toen voedsel schaars was. Om toch te kunnen genieten van schuimige, lichte koffie zonder melk of gecondenseerde melk, werden eierdooiers schuimig geklopt en als melk in koffie gedronken. Ook vandaag de dag is eierkoffie nog wijdverspreid en een normaal onderdeel van de Vietnamese koffiecultuur.

Scandinavië: koffiepauzes bij wet

In Scandinavië, vooral in Zweden en Finland, is er een traditie van "fika", een koffiepauze met gebak zoals kaneelbroodjes, koekjes of prinsessentaart, die een belangrijk onderdeel vormt van het sociale leven. Zo belangrijk zelfs dat de koffiepauze in veel Zweedse bedrijven verplicht is. Fika speelt vooral een belangrijke rol op het werk, omdat het gaat om de mogelijkheid om even te ontspannen en uit te schakelen, maar ook om met collega’s te praten, idealiter niet alleen over het werk. De traditie gaat terug tot de 20e eeuw. In die tijd meldden productiebedrijven hoge ongevallencijfers om 10 uur ’s ochtends en 3 uur ’s middags. Als tegenmaatregel werd besloten op deze tijden pauzes te nemen, en dit werd gehandhaafd. Zelfs vandaag de dag houden bedrijven nog steeds een fika op precies deze tijden. En het idee van rust lijkt te werken: Zweedse werknemers worden immers beschouwd als de minst gestresste ter wereld. Dus pak je favoriete koffie, pauzeer even of maak een praatje met je collega’s. Wij denken: een voorbeeld om te volgen!

Pak je kopjes!

Heb je zin in gezellige drankjes? Kijk dan in onze shop voor de juiste koffie! En als je cafeïnevrij wilt gaan: Probeer onze taro latte, chocolade chai met vegan slagroom of rode biet en rozen latte met kardemom!